Ερλιχίωση – Σκύλος

 ερλιχιωση σκυλοςΕρλιχίωση – Σκύλος

Η ερλιχίωση του σκύλου είναι ένα ακόμη λοιμώδες παρασιτικό νόσημα το οποίο πολύ συχνά μας απασχολεί στην Ελλάδα. Οφείλεται σε ένα πρωτόζωο (Erlichia spp και κυρίως Erlichia canis) το οποίο μεταδίδεται αιματογενώς και κατά κύριο λόγο μέσω των τσιμπημάτων των κροτώνων (τσιμπούρια). Ο τρόπος μετάδοσης της ερλιχίωσης είναι και η αιτία της τόσο συχνής εμφάνισής της, καθώς στη χώρα μας εξαιτίας του θερμού κλίματος τα τσιμπούρια παρασιτούν στα ζώα μας τα τρία τέταρτα του έτους περίπου.

Η ερλιχίωση εμφανίζεται στον σκύλο με δύο μορφές :

  • Την οξεία μορφή, στην οποία ο σκύλος στην πλειοψηφία των περιπτώσεων εμφανίζει απότομα πυρετό (θερμοκρασία >39,5° C) οπότε είναι συνήθως τελείως άκεφος, δεν έχει καμία διάθεση για φαγητό ενώ πολύ συχνά εμφανίζονται αιμορραγίες συνήθως από τη μύτη και τα ούλα αλλά και στα ούρα, από το γεννητικό σύστημα του θηλυκού καθώς και σε οποιοδήποτε σημείο τραυματισμού ο οποίος θα αντιμετωπιζόταν εύκολα από τον ίδιο τον οργανισμό. Το τελευταίο συμβαίνει διότι στο νόσημα αυτό υπάρχει διαταραχή (πτώση) του αριθμού και της λειτουργίας των αιμοπεταλίων, των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την πήξη του αίματος. Υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις όπου ο σκύλος δεν παρουσιάζει τόσο οξέα συμπτώματα αλλά μια μερική ανορεξία και κακοδιαθεσία («ο σκύλος μου δεν είναι όπως ήταν» ή «τρώει αλλά δεν του αρέσει η ξηρή τροφή, προτιμάει τις λιχουδιές κλπ»). Επίσης σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα στα μάτια ή στις αρθρώσεις (πολυαρθρίτιδες), όταν εμπλέκεται το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου και δημιουργούνται ανοσολογικές φλεγμονώδεις καταστάσεις. Τέλος, η ερλιχίωση μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική ή και την ηπατική λειτουργία φθάνοντας σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και σε ανεπάρκεια κάποιου από τα παραπάνω όργανα.

  • Την χρόνια (βαριά) μορφή, η οποία μπορεί να προκύψει από μια παραμελημένη περίπτωση οξείας ερλιχίωσης, μιας υποτροπής της οξείας μορφής (λόγω μη σωστής αγωγής ή λόγω ευαισθησίας του συγκεκριμένου σκύλου) και σε μερικές περιπτώσεις (για άγνωστους λόγους και κυρίως σε μεγαλόσωμες φυλές) να εκδηλωθεί απευθείας με τη μορφή αυτή χωρίς ποτέ ο σκύλος να παρουσιάσει πυρετό όπως στην οξεία μορφή. Στην χρόνια μορφή της ερλιχίωσης προσβάλλεται ο μυελός των οστών του ζώου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα όλα τα κύτταρα του αίματος (ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια) να παράγονται σε μειωμένο αριθμό και να εμφανίζεται αντίστοιχα αναιμία, πτώση του ανοσοποιητικού συστήματος κι αιμορραγική διάθεση.

Η θεραπεία της ερλιχίωσης (οξεία μορφή) γίνεται με χορήγηση συγκεκριμένων αντιβιοτικών για μεγάλο χρονικό διάστημα (1-1,5 μήνα) κι αναλόγως των συμπτωμάτων που σκυλος τσιμπουριπαρουσιάζει ο σκύλος μπορεί να δοθεί παράλληλα και κορτιζόνη, διάφορα κολλύρια (αν υπάρχει φλεγμονή των οφθαλμών) κι αν τα πράγματα είναι πιο σοβαρά να χρειαστεί και νοσηλεία του ζώου με χορήγηση ορού, μετάγγιση αίματος κ.ά. Αν και πρόκειται για σοβαρό νόσημα και μπορεί να αποβεί μοιραίο για το ζώο, η ερλιχίωση στην οξεία μορφή έχει αρκετά συχνά καλή έκβαση, με την προϋπόθεση ότι θα ακολουθηθεί έγκαιρα και σωστά η κατάλληλη κατά περίπτωση αγωγή.

Η χρόνια μορφή έχει δυστυχώς κακή πρόγνωση καθώς πολύ συχνά η βλάβη του μυελού των οστών είναι μη αναστρέψιμη. Στην προσπάθεια αντιμετώπισης ενός τέτοιου περιστατικού εκτός από την αντιβιοθεραπεία χρειάζονται επανειλημμένες μεταγγίσης αίματος αλλά δυστυχώς πολύ συχνά ο μυελός των οστών αδυνατεί να επαναλειτουργήσει και το ζώο καταλήγει λόγω διάφορων επιπλοκών.

Η πρόληψη έχει να κάνει με την αποτροπή του παρασιτισμού του σκύλου μας από τσιμπούρια. Φαρμακευτικά περιλαίμια, αμπούλες και σπρέι, ειδικά χάπια για τα εξωτερικά παράσιτα και απολυμάνσεις στο χώρο που διαμένει ο σκύλος μας (ιδίως αν είναι σε αυλή) είναι μέτρα που πρέπει όλοι μας να παίρνουμε από την αρχή της θερμής περιόδου του έτους (Μάρτιο-Απρίλιο έως Οκτώβριο-Νοέμβριο). Βασικό σημείο που πρέπει να προσέχουμε είναι να επιλέξουμε (με τη βοήθεια του κτηνιάτρου) τον κατάλληλο συνδυασμό φαρμάκων για τον τρόπο ζωής και τις ιδιαιτερότητες (π.χ. αλλεργίες) που μπορεί να έχει ο σκύλος μας και να χρησιμοποιούμε τα φάρμακα αυτά σύμφωνα με τις οδηγίες που γράφει το κάθε φάρμακο (π.χ. πόσες μέρες πρέπει να απέχει το ζώο από μπάνιο πριν και μετά την εφαρμογή της αμπούλας ή του σπρέι ή αν το χάπι χορηγείται με τροφή ή όχι κ.λ.π.). Να τονίσουμε ότι η πρόληψη αφορά στην αποφυγή των τσιμπουριών κι όχι στην χορήγηση θεραπείας (αντιβίωση) κάθε φορά που μπορεί να βρούμε ένα τσιμπούρι πάνω στον σκύλο μας.

Τέλος, κάθε χρόνο (συνήθως μετά το καλοκαίρι) συστήνεται να γίνεται προληπτικός αιματολογικός έλεγχος με γενική εξέταση αίματος και ειδική εξέταση για την ερλιχίωση, ιδίως αν το ζώο μας είχε τσιμπηθεί από τσιμπούρι το προηγούμενο διάστημα. Να σημειωθεί ότι δεν έχει ιδιαίτερο νόημα σε ένα κλινικά υγιές ζώο στο οποίο βρέθηκε ένα τσιμπούρι, να γίνει άμεσα αιμοληψία κι εξέταση για ερλιχίωση καθώς ακόμη κι αν το τσιμπούρι ήταν μολυσμένο και μετέδωσε το παράσιτο στον σκύλο μας, αυτό δεν ανιχνεύεται αμέσως στο αίμα. Αντίθετα, μετά από ένα διάστημα 3-4 εβδομάδων αξίζει να γίνει ένας αιματολογικός έλεγχος και φυσικά όποτε παρουσιαστεί κάποιο σύμπτωμα στον σκύλο μας το οποίο θα μπορούσε να αποδοθεί στο συγκεκριμένο νόσημα.

Αλεξάνδρα Δέρβα
Κτηνίατρος DVM, Απόφοιτός ΑΠΘ,Μετεκπαιδευθείσα στην Παθολογική Κλινική της Κτηνιατρικής Σχολής ΑΠΘ
Στοιχεία επικοινωνίας:
Διεύθυνση Ιατρείου HEALTHY PETS: Αθήνα – Αδελφών Πιερράκου 41
τηλ. 2107794242 – 6942928817

  Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα δεν προτρέπει σε ιατρικές πράξεις από μέρους σας και δεν υποκαθιστά σε καμία περίπτωση την απευθείας σχέση και παρακολούθηση του κατοικίδιου σας από κτηνίατρο!