Λεϊσμανίωση (« Καλααζάρ ») Σκύλου

Λεϊσμανίωση (« Καλααζάρ ») ΣκύλουΛεϊσμανίωση (« Καλααζάρ ») Σκύλου

‘Ένα από τα συχνότερα νοσήματα του σκύλου στην Ελλάδα και σε όλες τις μεσογειακές χώρες (λόγω κλίματος) κι ο μεγαλύτερος φόβος των περισσότερων σκυλογονιών, είναι η λεϊσμανίωση. Νόσημα παρασιτικής αιτιολογίας , οφείλεται στο παράσιτο Leishmania infantum (μικροσκοπικό παράσιτο το οποίο μεταδίδεται κατά κύριο λόγο με νύγματα των φλεβοτόμων – σκνίπες). Λόγω του τρόπου μετάδοσής του, επικίνδυνη είναι η περίοδος από Μάρτιο – Απρίλιο έως Οκτώβριο που οι θερμοκρασίες είναι υψηλότερες. Εξοχικές περιοχές ή μέρη που βρίσκονται κοντά σε λίμνες κλπ (στάσιμα νερά) θεωρούνται πιο επικίνδυνα σημεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένας σκύλος που ζει στην πόλη δεν μπορεί να μολυνθεί. Άλλωστε το καλοκαίρι, που είναι και η πιο επικίνδυνη περίοδος, συνήθως βγαίνουμε βόλτα με τους σκύλους μας είτε πολύ νωρίς το πρωί είτε ακόμη συχνότερα, το απόγευμα όταν πέφτει ο ήλιος. Τότε είναι και οι ώρες που τσιμπούν οι σκνίπες.

Η λεϊσμανίωση είναι ένα πολύ ιδιαίτερο και περίεργο νόσημα. Μεταδίδεται όπως προαναφέραμε, κατά κύριο λόγο με τα τσιμπήματα μολυσμένων φλεβοτόμων (σκνιπών) ή από Λεϊσμανίωση (« Καλααζάρ ») Σκύλουμετάγγιση αίματος μολυσμένο με το παράσιτο. Άλλοι τρόποι μετάδοσης που αναφέρονται βιβλιογραφικά είναι το ζευγάρωμα (μετάδοση από το αρσενικό στο θηλυκό) και η μετάδοση κατά την κυοφορία στα κουτάβια από τη μητέρα. Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι κάθε μολυσμένη μητέρα θα γεννήσει κουτάβια μολυσμένα (ή ότι όλα τους θα μολυνθούν) ή ότι πάντα αν ζευγαρώσει ένας μολυσμένος αρσενικός θα το μεταδώσει στη θηλυκιά. Όπως επίσης δε σημαίνει κι ότι όλοι οι σκύλοι που θα τσιμπηθούν από μολυσμένη σκνίπα θα μολυνθούν από το παράσιτο ή και θα νοσήσουν από λεϊσμανίωση. Δεν μεταδίδεται με την απλή επαφή με μολυσμένο σκύλο. Η ιδιαιτερότητα του νοσήματος αυτού έγκειται στο ότι τη ζημιά στον οργανισμό (δηλαδή την κλινική νόσο) δεν τη δημιουργεί το παράσιτο μόνο του αλλά σε συνδυασμό με τα αντισώματα που παράγει το ζώο που μολύνθηκε. Αν λοιπόν ένα ζώο εκτεθεί στη Leishmania αλλά δεν παράξει αντισώματα κατά του παρασίτου, τότε είτε θα μείνει φορέας του παρασίτου είτε θα το εξουδετερώσει με άλλους μηχανισμούς και θα απαλλαχθεί από αυτό εξολοκλήρου.

Ο σκύλος που θα παράγει πολλά αντισώματα εναντίον του παρασίτου είναι κι αυτός που τελικά θα νοσήσει από λεϊσμανίωση.

Τα συμπτώματα είναι πολλά , διαφορετικά και κάθε σκύλος μπορεί να παρουσιάσει διαφορετικούς και μοναδικούς συνδυασμούς από αυτά, γεγονός που επιβάλλει τον έλεγχο για λεϊσμανίωση σχεδόν σε κάθε άρρωστο σκύλο στην Ελλάδα. Τα συχνότερα είναι δερματολογικά προβλήματα κάθε είδους, πληγές κι έλκη που δημιουργούνται πολύ εύκολα ή χωρίς προφανή αιτία, προβλήματα στους οφθαλμούς, πολύ γρήγορο μεγάλωμα των νυχιών, απώλεια βάρους, μυϊκή ατροφία, αδυναμία και κατάπτωση, ανορεξία μερική ή πλήρης και ,σε περίπτωση ειδικά που έχουν προσβληθεί τα εσωτερικά όργανα του ζώου, πολυουρία-πολυδιψία (υπερβολική κατανάλωση νερού και υπερβολική ποσότητα ούρων) κι εμετοί.

Επειδή είναι ένα νόσημα το οποίο μπορεί να δώσει συμπτώματα σε βάθος μηνών έως ακόμη και δύο ετών από την μόλυνση του σκύλου, στην Ελλάδα και σε όλες τις μεσογειακές χώρες είναι απαραίτητος ο αιματολογικός έλεγχος όλων των σκύλων τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Έτσι έχουμε χρόνο και όπλα (φάρμακα) που μπορούν ακόμη και σε ένα σκύλο που βρίσκεται στην αρχή της νόσου να χαρίσουν πολλά χρόνια ποιοτικής ζωής.

Η θεραπεία γίνεται με συνδυασμό φαρμάκων σε μορφή χαπιών, ενέσεων και σιροπιού και κατά περίπτωση ο κτηνίατρος σας θα είναι αυτός που θα προτείνει τον κατάλληλο για το συγκεκριμένο ζώο συνδυασμό φαρμάκων καθώς και το δοσολογικό σχήμα .

Η πρόληψη είναι δύσκολη και δυστυχώς με όλα τα μέσα που διαθέτουμε σήμερα δεν φτάνουμε το 100% σε προστασία, παρόλα αυτά όμως μειώνουμε σημαντικά την πιθανότητα μόλυνσης και νόσου και πρέπει να κάνουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε για να προστατέψουμε τους τετράποδους φίλους μας. Το πρώτο που προσπαθούμε να επιτύχουμε είναι να αποτρέψουμε τη σκνίπα να τσιμπήσει τον σκύλο μας. Ειδικές αμπούλες εξωπαρασιτοκτόνες κι εντομοαπωθητικές, ειδικά φαρμακευτικά περιλαίμια με την ίδια δράση, ψέκασμα του ζώου το σούρουπο και το ξημέρωμα με φυτικά εντομοαπωθητικά σπρέι, παραμονή των ζώων σε εσωτερικούς χώρους το βράδυ ή προστασία του χώρου διαβίωσης του σκύλου με λεπτές σίτες είναι τα συνηθέστερα και πιο αποτελεσματικά μέσα.

Και πάλι όμως είναι δύσκολο να αποφύγουμε όλα τα τσιμπήματα κι εκεί δρουν ειδικά σκευάσματα (σιρόπι για πρόληψη της νόσου που δρα ανοσοενισχυτικά, καθώς και το εμβόλιο κατά της λεϊσμανίωσης). Σε αυτό το στάδιο λοιπόν, προσπαθούμε ο σκύλος αφού τσιμπηθεί κι εκτεθεί στο παράσιτο, να μπορέσει να αντιδράσει με τον σωστό τρόπο ώστε να μη νοσήσει. Ανάλογα με το μέγεθος του σκύλου, το ιατρικό του ιστορικό και τον τρόπο ζωής του (που καθορίζει τις πιθανότητες που έχει το συγκεκριμένο ζώο να μολυνθεί) ο κτηνίατρος καταστρώνει για κάθε σκύλο ένα πλάνο πρόληψης με συνδυασμό κάποιον από όσα προαναφέραμε. Σχετικά με το εμβόλιο της λεϊσμανίωσης (για το οποίο κατά καιρούς πολλά έχουν γραφτεί κι ακουστεί) προσωπική μας άποψη κι εμπειρία είναι η εξής: σε ζώα μεσαίου και μεγάλου μεγέθους και ζώα που ζουν εκτεθειμένα στις σκνίπες (π.χ. σκύλοι φύλακες, σκύλοι που κοιμούνται σε εξωτερικό χώρο) ή ζουν σε επιβαρυμένες περιοχές (π.χ. επαρχία) προτείνουμε να γίνει το εμβόλιο καθώς εκεί η πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου είναι μεγάλη. Φυσικά ο κηδεμόνας του σκύλου ενημερώνεται για τις πιθανές παρενέργειες (αλλεργικές αντιδράσεις είναι οι μόνες που έως σήμερα έχουμε αντιμετωπίσει) αλλά και τα ποσοστά προστασίας του εμβολίου (που δεν είναι κοντά στο 100%). Σε περίπτωση που ο σκύλος παρουσιάσει βαριά αλλεργική αντίδραση ή άλλου τύπου παρενέργεια πιθανώς να αποφασιστεί η διακοπή των εμβολιασμών.

Η λεϊσμανίωση είναι ένα σοβαρό κι επικίνδυνο νόσημα αρκετά συχνό στο σκύλο στην Ελλάδα αλλά ευτυχώς όχι τόσο συχνό στον άνθρωπο.

Συνήθως άνθρωποι που νοσούν από λεϊσμανίωση είναι ανοσοκατεσταλμένοι άνθρωποι (π.χ. ασθενείς με Aids, χημειοθεραπείες, άνθρωποι μεγάλης ηλικίας κλπ) και πάλι τα ποσοστά μόλυνσης στους ανθρώπους και τους σκύλους απέχουν πάρα πολύ. Η μετάδοση γίνεται από σκνίπες οι οποίες έχουν προτίμηση στο είδος που τσιμπούν, που σημαίνει ότι μία σκνίπα που τσιμπάει έναν μολυσμένο σκύλο θα πάει αργότερα και θα τσιμπήσει έναν άλλο σκύλο κι όχι έναν άνθρωπο. Αν λοιπόν ένας σκύλος μολυνθεί από λεϊσμανίωση σίγουρα χρειάζεται κάποια φαρμακευτική αγωγή για το δικό του καλό, σίγουρα χρειάζεται προστασία με εντομοαπωθητικά προϊόντα για να μην μπορεί να μεταδώσει το νόσημα σε άλλους σκύλους όμως δεν αποτελεί κίνδυνο για την οικογένεια που τον έχει υιοθετήσει. Με σωστή πρόληψη αλλά και σωστή αντιμετώπιση ακόμη και στην περίπτωση κλινικής νόσου, ένας σκύλος μπορεί να ζήσει στις πιο πολλές περιπτώσεις μια αρκετά έως τελείως φυσιολογική ζωή κοντά μας.

 

Αλεξάνδρα Δέρβα
Κτηνίατρος DVM, Απόφοιτός ΑΠΘ,Μετεκπαιδευθείσα στην Παθολογική Κλινική της Κτηνιατρικής Σχολής ΑΠΘ
Στοιχεία επικοινωνίας:
Διεύθυνση Ιατρείου HEALTHY PETS: Αθήνα – Αδελφών Πιερράκου 41
τηλ. 2107794242 – 6942928817

  Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα δεν προτρέπει σε ιατρικές πράξεις από μέρους σας και δεν υποκαθιστά σε καμία περίπτωση την απευθείας σχέση και παρακολούθηση του κατοικίδιου σας από κτηνίατρο!